"Sokak sanatı, kendini ifade etmektir"

Sokak sanatı ile ilgili bu hafta İzmirli sanatçı Alper Bıçaklıoğlu ile kısa bir röportaj gerçekleştireceğiz.


Öncelikle biraz kendinden bahseder misin?
- 1982 Sakarya doğumluyum, ilk ve orta okulu sakarya da okuduktan sonra İzmir'e geldim ve sanat sürecim İzmir' de başlamış oldu, halen İzmir'deki atölyemde çalışmakta ve işlerimi üretmekteyim.

Sokak sanatına nasıl ve ne zaman başladın?

- 1995 yılının yaz aylarıydı ve yurt dışından gelen bir arkadaşımın getirdiği graffiti dergisini incelememle birlikte o yıllarda başladı diyebilirim, akabinde duvara yapılan ilk graffitilerimle:)

Sokak sanatı senin için ne ifade ediyor, neden yapıyorsun?

- Sokak sanatı sanırım kendimi ifade etmenin en bence hali, tepkilerimi (siyasi veya toplumsal) olaylara karşı duruşumu kendimce anlattığım sürekli açık bir galeri gibi, neden yapıyorum çünkü tepkim var dünyada yaşanılan bir çok olaya ve sokak bunları göstermek için en uygun yer, mekan içimdeki gizli kahramanın bir misyonu diyelim:)

Sokak sanatına dair ne tür işler yapıyorsun? (Grafiti, stencil, sticker...)

- 1995-1999 yılları arasında graffiti yapıyordum çoğunlukla, lakin 2000'li yıllarla birlikte sanatta ciddi bir kırılma yaşandı ve artık sokaklara sticker art, stencil ve farklı enstelasyonlar yapmaya başladım.

Yaptığın çalışmalarda bir mesaj verme durumu var mı, işlerini nasıl ortaya çıkarıyorsun?

- Evet aslında son dönemki işlerim hep tematik olarak ilerliyor, duyarlı olduğum olaylardan seciyorum (hangisine duyarsızız ki) yani uzun zamandır beni etkileyen dünya üzerindeki çocuk savaşçılar, savaşa zorlanan çocuklar, yetiştirilen minik ordular... Bir süredir çocuk savaşcılarla ilgili stencil ve sticker art çalışmaları yapıyorum ironik sloganlar ile İzmir ve İstanbul da örneklerini bulabileceğimiz.

Sokakta çalışmanın zorlukları var mı, ne tür problemler yaşıyorsun ve varsa seni rahatsız eden olaylar neler?

- Sokakta çalışmanın aslında cok bir zorluğu yok biraz kondüsyon meselesi, iyi koşmak, atlamak, zıplamak gereken durumlar oluyor, ee tabi birde bu işin illegal yüzü ve polisi, sivil memuru, duyarlı halkı var bunlarla mücadele hep bir şekilde olucaktır maximum yada minimal seviyede. Onun dışında yapılan çok değerli sokak çalışmalarının bir takım densiz insanlar tarafından tahribasyonu beni daha cok üzüyor. Stencil, graffitilerin üzerine yazılan saçma sloganlardan tutunda yırtılan, sökülen sticker art'lara kadar. İstanbul bu konuda cok daha duyarlı bir şehir.

Türkiye'de sokak sanatı ne durumda, bir gelişme var mı?

- Türkiye'de sokak sanatı cok güzel bir yere geliyor , geldi diyebiliriz buna keza sokakta yapılan işlerden tutunda ciddi isim yapmış olan sanat galerilerindeki sokak sanatçılarına, karma sergilere kadar cok daha iyi yerlere geleceğini düşünüyorum.

Sokak sanatı dendiğinde en beğendiğin sanatçılar kimler?

- J.m, basquiat, shepard fairey, banksy...

Çalışma alanı olarak sokakta nereleri kullanıyorsun, tercih ediyorsun?

- Görünebilir yerleri tercih ediyorum ama özellikle ilgi alanım çatılar diyebilirim.

Sevgili Alper'e teşekkür ediyoruz.

Not: Sanatçı ile ilgili haberler ve daha fazla görsel için sanatçının kişisel internet sayfası www.alperbicaklioglu.com/ adresini ziyaret edebilirsiniz..

Read More

Küf Project: Kirletmenin aksine renklendirmek

Sokak sanatı ile ilgili konuşmaya başladığımızda genelde Avrupa'da ne kadar yaygın olduğu, çok yaratıcı işlerin yapıldığı ve kimi Banksy kimi SpY hayranlığını dile getirir, acaba İstanbul'a uğrarlar mı diye merak edilir ve konuşmanın sonu genelde Türkiye'de zamana ihtiyaç olduğu tespitiyle bağlanırdı. Ama bir gün haber bültenlerinde gördüğümüz ve takibinde internetten izlediğimiz video ile tanıştığımız Ankaralı gerilla sanat grubu "Küf Project" bütün dikkatleri üzerine çekmeyi başardı ve son yılların en çok konuşulan ekibi oldu. Grup için sosyal şaka timi, gerilla sanatçılar, çağın anarşistleri gibi pek çok isim takıldı bile.

Türkiye'nin en yaratıcı sokak sanat grubunun Ankara'dan çıkacağı pek çoğumuzun aklına gelmezdi bile çünkü Ankara denildiğinde ilk akla gelen devlet daireleri, kravatlı bürokratlar yani sıkıcı gri bir kent. Küf Project imza attığı işlerle bir anda ünleri Ankara sınırlarını aşıp bütün ülkeye yayıldı ve herkes bu yaratıcı ekibi merak etmeye başladı, bazıları gruba katılmak istediğini dile getirdi, bazıları bizimde sonunda Banksy gibi yaratıcı bir grubumuz olacak diye takibe başladı.

Estetik yoksunu şehirleri, görsel zevkin zayıflığını eleştiren ve giderek eleştiri dozunu yükselteceklerini belirten grup üyeleri dertlerini "Ülkemiz'de bir şeyleri değiştirmek çok zor; çünkü ipler değişmeyecek ellerde. Ama hiç yoktan insanların bakış açılarını sarsabiliriz. Biz yapabiliyorsak, herkes yapabilir. Hiçbirimiz Süpermen değiliz." diye açıklıyorlar. Yaptıkları iş yasa dışı olduğundan kimliklerini açıklamıyorlar ve memur kenti Ankara'ya renk vererek başladıkları çalışmalarını başka şehirlere taşıyarak yola devam ediyorlar.

Gazi Osman Paşa - Tosun Paşa

Ankara'nın merkezindeki Gazi Osman Paşa tabelasını değiştirerek Tosun Paşa yapmışlardır.

Büyükşehir Küçük 1tl

Bi’ pisuarı eksik Kuğulu alt geçidi. İşe bak!
Kalitesiz, çirkin, 3. Dünya fıskiyeleri. İşe bak!
Zincirlerle çevrilmiş, yaya trafiğine kapatılmış meydanlar. İşe bak!
Açık hava otoparkına çevrilen Tunalı Hilmi Caddesi, yoktan var edilen sektörler, rantlar. İşe bak!
En yakını şehir merkezine 20km uzaklıkta bulunan parklar, bahçeler. İşe bak!
Büyüdüğümüz kaldırımların yerini alan, sıradan, zevksiz alışveriş merkezleri. İşe bak!
Her seçim öncesi telaşla kurulmuş hayallerin ürünü projeler, asla gerçekleşmeyeceği bilinen fantastik vaatler. İşe bak!
Fahiş karlarla satılan belediye hizmetleri, işlevsiz demir yığınları. İşe bak!
Hafızasını kaybetmiş, ruhunu yitirmiş bir kent.
Ve karşınızda Avrupa Konseyi ödüllü şehir (!), Ankara.
İşe bak! İşe!

Pac -Man

               

I Love Konya

         

Küf Manifesto

"Sanatı sokağa taşıma fikri dünyada atılım halindeyken ve toplumlar tarafından benimsenirken Türkiye'de durum aynı seyirde gitmemektedir. Yaşadığımız yerde insanların sokağa çıktıklarında gördükleri, binalar, kaldırımlar, tabelalar, yollar ve sokak lambalarından ibarettir. İçinde bulunduğumuz grilik, insanları görsel zekadan uzaklaştırmakla beraber insanların zihnine tekdüze bir bakış açısı yerleştirmektedir. Bu kalıplar içerisinde sokağı evinden işine, işinden evine gitmek için kullanan insanlar yürürken sadece adımlarına bakmaktadır.

Küf bu monotonluğu yıkmaktır. İnsanların etraflarına bakmasını, bakarken de farkına varmasını sağlamaktır, bir başkaldırıdır.

Herhangi bir kurum, kuruluş ya da siyasi partinin temsilcisi olmadığı gibi kesinlikle apolitik de değildir. Bireylerin değil fikir ve yetilerin bir araya gelmesinden oluşan bir dışa vurumdur. Amacı, eylem alanı olan sokağı kirletmenin aksine, atıl duran enerjiyi açığa çıkararak renklendirmektir."


Not: Grup üyeleri kimliklerini açıklamadıkları için sadece kendi çektikleri videolar ve fotoğraflar kullanılmaktadır ve grup tarafından görsellerin kullanımı herkese açıktır.


Kaynaklar:
1- Küf Project http://www.behance.net/kufproject
2- Hürriyet Gazetesi Cumartesi Eki 29 Mayıs 2010
3- Ekşi Sözlük http://www.eksisozluk.com/show.asp?t=k%C3%BCf+project

Read More

Sokak Sanatı ve Ustalar

Sokak sanatı denildiğinde akla ilk gelen ve binlerce hayranları olan yerli ve yabancı sanatçıların isimlerini ilk yazımızda sıralamıştık ama bunların yanında yurt dışından Banksy ile ülkemizde grafitinin temelini atan Turbo'ya ayrı bir parantez açmak gerekiyor.

Bansky: Wall and Piece

Öncelikle sokak sanatı denildiğinde ilk akla gelen ve kimilerince sokak sanatının ilahı sayılan Banksy'e değinelim ve çalışmalarına bir göz atalım. Gerilla artist olarak anılan ve Bansky takma ismini kullanan sanatçı başta İngiltere olmak üzere aralarında Filistin'inde olduğu pek çok ülkede çeşitli ve çarpıcı sokak çalışmalarına imza atmıştır. Ayrıca hakkında onlarca makale yazılmış, belgesel çekilmiş ve eserleri dünyanın dört bir tarafında uygulanmıştır.

Banksy'nin çalışmaları çok popüler olup bu çalışmalar karşınıza bir kahve kupasının üzerinde yada t-shirt baskısı, çerçevede resim, vücutta dövme vb. olarak çıkabilir. Pek çok genç sanatçıda Banksy'nin çalışmalarını bulundukları yerlerde duvarlara çiziyorlar ve Banksy çalışmalarının izin alınmadan herkes tarafından kullanıma açık olduğunu belirtiyor..

Çalışmaları Londra'nın şehir kültürü listesine girmiş sayılan sanatçı hiç beklenmedik sokak kenarlarına, köşelerine, köprü altlarına çizdiği eserleriyle milyonlarca hayranına ilham kaynağı olmayı hak ediyor. Banksy eserleri kadar yaptığı sansasyonel işlerle de adından her zaman bahsettiriyor ve gazetecilerin köşe bucak aradığı, izini sürdüğü bir isim haline geliyor. 

Dünyanın en değerli müze ve galerine giren ve buralarda dünyanın en iyi sanatçılarının, eski ustaların eserlerinin yanına kendi çalışmalarını gizlice asan, imzasını bırakan sanatçıdır. Hatta New York'un en bilinen müze ve galerinde gizlice astığı bu çalışmalar günler sonra kendisi bir web sayfasında fotoğrafları yayınlayınca fark edilip kaldırılmıştır.

Bansky'nin bir röportajında kimliğini açıklamaması ile ilgili soruya verdiği cevap,

"Popüler olmak veya ortaya çıkmakla hiç ilgilenmedim. Sanırım, önünüzde çirkin suratlarını göstermek için can atan yeterince kendini beğenmiş salak var, ben sadece iyi görünen resimler yapmaya çalışıyorum, kendim iyi görünmeye çalışmıyorum... benim gerçekliğim 15 yaşındaki bir grup çocuk için büyük bir hayal kırıklığı yaratabilir."

Londra'da bir yol kenarında duvara çizdiği resim daha sonra kesilerek alınmış ve yaklaşık 280 bin sterline satılmıştır. 

Banksy'nin bu çalışmaları kapitalizmi eleştiren, savaş karşıtı, çevreci... mesajlar veren eserlerden oluşmaktadır ve "wall and piece" adlı bir kitabı da bulunmaktadır. Banksy'nin çalışmalarını kendi internet sayfası olan http://www.banksy.co.uk adresinden de takip edebilirsiniz.

Turbo: Graffiticilerin abisi

1971 İstanbul doğumlu ve asıl adı Tunç Dindaş olan sanatçı Türkiye'nin ilk ve en tanınan graffiticilerindendir. Break dance hayranı olan ve 1982-83'lü yıllarda aldığı albümlerin kapak fotoğraflarından etkilenen, "Beat Street" filmi ile graffitiyi keşfeden sanatçı bu yıllarda sokaklarda çizmeye başlamıştır. Graffitiye ilk hobi olarak başladığını ama daha sonra kendisi için bir tutkuya dönüştüğünü belirtiyor. 

Türkiye'nin ilk graffiticisi olarak pek çok gence ilham kaynağı olmuş ve çalışmalarıyla ülkemizde sokak sanatı kültürünün tanınmasını sağlamıştır. Bugün sokak sanatı ile ilgilenen pek çok gence ön ayak olmaya ve birebir yardım etmeye devam ediyor.

Uzun bir süre Blue Jean dergisinde hip hop ve graffiti sayfası hazırlamış, sıkı bir rap müzik dinleyicisi ve Türkiye'nin en iyi rap müzik arşivine sahiptir. Sanatçının aynı zamanda "Turkish Graffiti" ve "Street Soul: Graffiti from Turkey" isimli Türkiye'deki .çeşitli graffiti çalışmalardan oluşan derleme kitapları bulunuyor. Graffiti çalışmalarına halen "s2k" adlı grubuyla devam ediyor.

Not: Fotoğraflar sanatçıların kendi sayfaları olan http://www.banksy.co.uk/  ve http://tuncdindas.tumblr.com/archive adreslerinden alınmıştır.

Kaynaklar:
1- Banksy http://www.banksy.co.uk/
2- Banksy http://www.acikradyo.com/default.aspx?_mv=a&aid=10193&cat=9
3- Banksy http://www.eksisozluk.com/show.asp?t=banksy
4- Banksy http://www.itusozluk.com/goster.php/@1065253
5- Turbo http://tuncdindas.tumblr.com/archive
6- Turbo http://www.eksisozluk.com/show.asp?t=banksy

Read More

Sokak Sanatları

Sokak sanatı yani diğer bir adıyla kamu sanatı, halka açık alanlarda illegal olarak yapılan, ticari olmayan, siyasi, çevre, savaş gibi konularla ilgili mesajlar veren grafiti, stencil, tag, poster, sticker gibi çalışmalara denir. 

Sokak sanatını diğer sanatsal faaliyetlerden ayıran başlıca özellikler vardır. Bunlar, sanatsal çalışmaların, belirli bir mekanda yani galeriler gibi belirli bir kitleye hitap etmeleri, ticari ederlerinin ve sahiplerinin belli olması gibi özelliklerdir. Sokak sanatında ise belirli bir mekan yoktur, her yerde yapılabilirler ve herkes görebilir ayrıca ticari değerleri yoktur, yasal olarak izinli olmadıkları yani illegal çalışmalar oldukları için çoğu zaman imzasız yada takma isimlerle yapılırlar. Sokak sanatında önemli olan yapılan çalışma değil alınan mesajdır.

Sokak sanatı özellikle Avrupa`da ve Amerika`da çok etkili olan, sokaklarda binlerce çalışma görebileceğiniz, yüzlerce aktivistin bulunduğu ülkelerdir. Bu ülkelerde gezerken hemen hemen her sokakta, her duvarda, tren istasyonlarında, parklarda, okul duvarları gibi aklınıza gelebilecek her yerde bu çalışmalarla karşılaşabilirsiniz. Özellikle Almanya ve İngiltere Sokak sanatları konusunda ayrı bir öneme sahiptir. Sokak sanatı son dönemlerde Türkiye gibi dünyanın pek çok ülkesinde de özellikle gençler tarafından yoğun ilgi gören, takip edilen bir akim haline gelmiştir.

Ülkemizde bu tür çalışmaların başlangıcı olarak 70`li yıllarda başlayan siyasi içerik taşıyan duvar yazılamalarını sayabiliriz. Son dönemlerde özellikle grafiti ve stencil, poster, sticker gibi çalışmalarla oldukça ilgi gören ve hatırı sayılır bir noktaya gelmiştir. Ayrıca ülkemizde bu çalışmalar gerilla özellikleri nedeniyle ticari faaliyetler için de sıkça kullanılmaya başlamıştır.

Bu tür sokak çalışmaları, ilgi görmeye başlamış olmasına rağmen yasadışı yapılıyor olmaları nedeniyle oldukça zor şartlarda yapılmaktadır. Avrupa ülkelerinde de, ülkemizde de bu tür çalışmaların yapılması yasal olarak çeşitli cezaları içermektedir. Bu sebeple sokak sanatı yapan pek çok aktivist tanınmamakta yada takma isimleriyle bilinmektedirler. İstanbul`da tren istasyonunda grafiti yaparken polisler tarafından yakalanan gençler hakkında dava açilmiş, para cezasına çarptırılmışlardı ve kamuoyunda bu olay tartışılmıştı.

Sokak çalışmalarıyla dünya çapında gündem yaratan, bütün dünya tarafından tanınan ve takip edilen pek çok sanatçı bulunmaktadır. Above, Jef Aérosol, Banksy, Borf, Dillon Boy, Mat Benote, BLU, Cartrain, Ces53, Dan Witz, D*Face, Tod Hanson, Invader, Michael Kirby, Neck Face, Ellis Gallagher, Vhils, Os Gemeos, Swoon, Twist, 108 and Sten Lex gibi isimler dünyaca tanınan sokak sanatçılarıdır. Bu isimlerden bazıları zamanla ticari işler de yapmaya başlamış ve galerilerde, müzelerde eserlerini sergilemişlerdir.

Bu isimlerden en önemlisi kuşku yok ki Bansky`dır. Banksy`e ayrı bir parantez açmak gerekmektedir. Banksy basta İngiltere olmak üzere çeşitli şehirlerde yaptığı resimleriyle dünyaca ünlü olan bir sanatçıdır. Pek çok gencin ilham aldığı Banksy`nin eserleri pek çok yerde karşımıza çıkan popüler eserler haline gelmiştir. Gerçek kimliğini açıklamayan Bansky imzasını kullanan sanatçı çevreci, hayvan haklarını savunan; savaş karşıtı ve tüketim çılgınlığını, kapitalizmi eleştiren resimler yapmaktadır. Sokak sanatçısı olmasına rağmen yaptığı eserler için yüzbinlerce pound değer biçilmektedir ve hatta yaptığı bazı çalışmalar duvarlardan sökülerek satılmıştır. Hakkında pek çok makale, haber yazılmış, İngiliz gazeteciler kimliğini deşifre etmek için çok uğraşmışlardır ve hakkında belgesel hazırlanmıştır.

Ülkemizde ise grafiti alanında Turbo isimli sanatçı ve Anakara`lı kollektif bir ekip olan "büyük şehir küçük 1 lira, tosunpaşa" gibi çalışmalarla son donemde sosyal medyada oldukça ilgi gören Küf Project ekibi bu alanda oldukça tanınan isimlerdir.

Not: Bu yazıda kullanılan fotoğraflar Umit Bektas tarafından 1 Mart 2012 tarihinde Beyoğlu'nda  çekilmiştir.

Kaynaklar:

1- Banksy  http://tr.wikipedia.org/wiki/Banksy

2- Street art  http://www.streetartfromturkey.blogspot.com/

3- Sokak sanatı  http://www.eksisozluk.com/show.asp?t=sokak+sanat%C4%B1
4- Street art  http://en.wikipedia.org/wiki/Street_art

Read More